|
Cemil Meriç, kendini,
yazar ve hocayım. Başlıca işim düşünmek ve
düşündüklerimi cemiyete sunmaktır, diye tanımlayan
özgün bir fikir adamıdır.1916 da Hatay'da doğdu. Ailesi
Balkan Savaşı sırasında Yunanistan’dan göçmüştü.
Fransız idaresindeki Hatay’da Fransız eğitim sistemi
uygulayan Antakya sultanisinde okudu. Tercüme bürosunda
çalıştı, ilkokul öğretmenliği ve nahiye müdürlüğü
yaptı. Hatay hükümetini devirmeye çalıştığı
suçlamasıyla yargılanıp hapis yattı.1940’da İstanbul
Üniversitesine girip
Fransız dili ve edebiyatı öğrenimi gördü. Mükemmel
düzeyde Fransızca okuyup yazan Meriç, İngilizceyi
anlıyor, Arapçayı kendi ifadesiyle
söküyordu.Elazığ’da(1942-45) ve
İstanbul’da(1952-54) Fransızca öğretmenliği
yaptı.1941’den başlayarak İnsan,Yücel,
Gün, Ayın Bibliyografyası dergilerinde yazmaya başladı.
İÜ’de okutmanlık yaptı.(1946-63), Sosyoloji bölümünde
ders verdi(1963-74).1955’de gözlerindeki miyopinin
artması sonucunda görmez oldu, ama olağanüstü
çalışma ve üretme temposu düşmedi. 20.Asır,
Dönem, Yapraklar, Yeni İnsan, Kubbealtı, Türk Edebiyatı
dergilerinde yazıları yayımlandı. Hisar dergisinde Fildişi
Kuleden başlığıyla sürekli denemeler yazdı.1974’de
emekli oldu ve yılların birikimini ardarda kitaplaştırmaya
girişti.1984'de önce beyin kanaması,
ardından felç geçirdi,13 Haziran 1987 de vefat
etti. İlk telif eseri Balzac üzerine küçük
bir incelemeydi. Hint Edebiyatı(1964) daha sonra Bir Dünyanın
Eşiğinde başlığıyla iki kez daha basıldı. Saint Simon, İlk
Sosyolog İlk Sosyalist, 1967’de çıktı.1974’den
sonra yayımlanan kitapları şunlardır: Bu Ülke(1974),
Umrandan Uygarlığa(1974), Mağaradakiler(1978), KırkAmbar(1980),
Bir Facianın Hikayesi (1981), IşıkDoğudan
Gelir(1984), Kültürden İrfana(1985). Fransız
edebiyatından yaptığı çevirilerin yanı
sıra, Uriel Heyd'in Ziya Gökalp, Türk Milliyetçiliğinin
Temelleri (1980), Thornton Wilder'in Köprüden Düşenler
(1981) ve Maxime Rodinson'un Batı'yı Büyüleyen
İslam(1983) adlı eserlerini de türkçeye kazandırdı.
Cemil Meriç'in "Bütün Eserleri"
toplu halde basılırken, daha
önce yayımlanmamış iki kitabı daha yayınlandı: Jurnal
1 (1992) ve Jurnal 2 (1993) Cemil
Meriç’in kimisinin izini kendisinin de kaybettiği ve
kitapçıda kayboldu diye andığı çok sayıda çevirisi
de vardır.
|